zaterdag 23 april 2016

Laarstopper, breipatroon uit 1868


Dit is een patroon uit De Gracieuze[1], een Nederlands handwerkblad  voor dames van de gegoede burgerij dat bestaan heeft in de 19de en de eerste helft van de 20ste eeuw.
In het oorspronkelijke patroon wordt rode en zwarte dunne wol gebruikt en zwarte dikke wol voor de lussen. Ik heb het patroon nagebreid en voor de krullen resten wol gebruikt. Een beter idee lijkt het me om hiervoor fantasiegaren te gebruiken.

Ik geef eerst de originele beschrijving. Uitleg van verouderde termen, maten en beschrijvingen voeg ik toe via voetnoten. Daarna volgt de vertaling naar het nu. Veel plezier met dit bijzondere patroon!

Gebreide rand boven een laars

¾ lood[2] roode, ¾ lood zwarte zephirwol[3], ½ lood zwarte ijswol[4].
Deze enkelwarmer dient tevens ter garneering van de laars. Het model is met roode, het omslag met zwarte zephirwol gebreid, waar tevens lussen van 18 draden zwarte ijswol worden ingebreid.
Van onderen aan den rand beginnende zet men met de roode wol 72 steken op, breit nu in de rondte 50 toeren 3 st. recht, 3 averecht, neemt dan de zwarte wol en breit hiermede voor het omslag heen en weder 27 toeren geheel recht, waarbij men in elken 4.[5] toer de bovengenoemde lussen op de volgende wijze mede breit: men legt aan de verkeerde zijde een streng ijswol 18 draden dik, *breit met de zephirwol 2 steken, legt de streng draden naar de rechter zijde, breit nogmaals 2 steken, maakt van de streng draden een lus van ongeveer 1 d.[6] lengte, voert haar weder naar de verkeerde zijde terug en herhaalt van * af. In de volgende toeren moeten de lussen verzet worden. Die zijde van het breiwerk, waar de lussen zich op bevinden, is natuurlijk de rechte zijde van het omslag. De dwarszijden van het omslag worden aan de verkeerde zijde te zamen genaaid.





[1] De Gracieuse 1 Februari 1868, 6e jaargang p. 34, zie www.geheugenvannederland.nl
[2] lood: gewichtsmaat overeenkomend met 1/30 pond. In het Nederlandse Metriek Stelsel uit 1816, een grandioos poldercompromis tussen de vertrouwde Nederlandse maatnamen zoals pond en duim en het nieuwe internationale decimale stelsel wat net was ingevoerd, werd een pond gelijkgesteld aan 1 kilo. Een lood weegt dus ongeveer 35 gram.
[3] zephirwol: zachte, dunne wol, te vervangen door dunne merinowol of alpacawol
[4] ijswol: dikke wol
[5] 4. toer: de punt geeft een rangtelwoord aan: vierde toer
[6] d: Nederlandse duim, volgens het Nederlands Metriek Stelsel uit 1816 werd de duim gelijk gesteld aan 1 cm.
Klik door voor de vertaling van dit patroon naar het nu.


Hierbij de vertaling naar het nu:

Breipatroon voor enkelwarmers uit 1868

nodig

·         twee resten sokkenwol en bijbehorende rondbreinaald van minimaal 80 cm
·         resten wol of een bol dik fantasiegaren
·         2 hulpbreinaalden of 1 extra rondbreinaald

voorbereiding

Knip van de resten wol 18 draden van 12 meter, en knip vervolgens de streng doormidden. Simpeler is het om de lussen van een dik fantasiegaren te maken. Dan maak je geen streng maar gebruik je gewoon de bol.

breien

stap 1.   Zet op de rondbreinaald in het rond 48 steken op.
stap 2.   Brei 10 cm 3 recht 3 averecht
stap 3.   Brei 3 rondes tricot en dan een lussentoer. Ik heb gemerkt dat dat iets gemakkelijker gaat als de lussen aan de buitenkant terechtkomen. Om dit voor elkaar te krijgen, brei je de achterste naald in plaats van de voorste. Brei twee steken van de achterste naald recht, leg de uiteinde van de streng draden in de sok en leg de streng tussen de naalden naar de averechte kant. Brei 2 steken recht, en haal de streng terug naar binnen waarbij je een lus rond de linkernaald legt (even vergetend dat een duim hetzelfde is als een centimeter, heb ik de lus strak rond een vinger getrokken. Dat levert dus veel te grote lussen op, zie foto). Brei 2 steken recht waarbij je de net gemaakte lus laat vallen, en leg de streng weer naar buiten. Maak zo de ronde af. Let op dat de wisseling tussen de twee naalden goed verloopt: vergeet daar niet een lus te maken.
stap 4.   Brei weer 3 rondes tricot, en dan een lussentoer. In het originele patroon stond dat je daarbij de lussen ten opzichte van elkaar moet laten verspringen. Mij is dat niet gelukt, zie de foto. Brei zo door tot je de omslag lang genoeg vindt of de streng op is. Brei dan nog 3 toeren tricot en kant vervolgens los af.
stap 5.   Brei de tweede enkelwarmer net zo.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten